Overslaan en naar de inhoud gaan
  • Implementatie

Maak eerst de cliëntbehoefte concreet

15 sep 2020artikel
Robot SARA in actie bij Profila Zorggroep

Foto: een lid van de projectgroep e-health van Profila Zorggroep met robot SARA

Welk ‘probleem’ wil je met een innovatie oplossen? Niet elke zorgorganisatie vraagt zich dat af. Met als gevolg dat de innovatie na enkele weken ongebruikt in de kast verdwijnt. Binnen de gehandicaptensector kiest het project Innovatie-impuls een andere insteek. De eerste stap is: aan welk vraagstuk kan technologie een zinvolle bijdrage leveren? Agnes van der Poel, onderzoeker bij Innovatie-impuls, en Joël Bax, zorgontwikkelaar bij Profila Zorggroep, lichten toe.

Creëer geen gadget

“Vaak denken organisaties ‘wat een leuk ding, dat gaan we kopen, daar gaan we wat mee doen’”, zegt Agnes. “Maar een paar weken later wordt het al niet meer gebruikt.” “Precies”, vult Joël aan. “Organisaties moeten oppassen dat ze geen gadget creëren. Het eerste wow-effect duurt vaak maar kort. Mooi aan de Innovatie-impuls is dat ze uitgaan van de cliënt: wat heeft de cliënt nodig en waar kan zorgtechnologie bij ondersteunen. Dat is een heel krachtig uitgangspunt.”

Sluit aan bij de cliëntbehoefte

Want de cliënt is uiteindelijk degene die de zorgtechnologie gaat gebruiken. De afgelopen maanden deed Profila Zorggroep ervaring op met verschillende robots. “We zagen al snel hoe belangrijk het is dat een robot aansluit bij de cliënt”, zegt Joël. “Sommige robots wekten bijvoorbeeld irritatie op bij cliënten. De content van deze robots was duidelijk niet gemaakt voor onze cliënten met een verstandelijke beperking."

Betrek ook de medewerker

De cliëntbehoefte moet uitgangspunt zijn, maar de ervaringen van de medewerkers zijn minstens zo belangrijk, benadrukt Joël. "Als begeleiders niet geloven in de meerwaarde van een zorgtechnologie, zetten ze het niet in. Betrek de medewerkers daarom vanaf het begin bij het proces. Zij weten als geen ander wat kan werken in de praktijk." En maak ook tijd voor training vrij, zodat de medewerkers de technologie goed begrijpen. "Waar je eigenlijk naartoe wil, is een dynamiek waarin cliënt en medewerker samen de inzet van zorgtechnologie vormgeven, zonder sturing van bovenaf."  

Wees concreet

Hoe breng je de cliëntbehoefte in kaart? Door in gesprek te gaan. Joël: “Je moet weten wie de cliënten zijn. Ze hebben een naam, een achtergrond, hoe gaat het met hen?” En dan blijkt het vaak om kleine concrete dingen te gaan. “Zoals ‘ik wil graag meer doen op de groep’ of ‘ik wil meer bewegen ’of ‘ik wil vrienden maken’”, legt Agnes uit. “Dát is het cliëntperspectief. Terwijl een organisatie het bijvoorbeeld over ‘eenzaamheid tegengaan’ heeft. Zo’n term is veel te groot.”

Ontrafel de grote thema’s

‘Ontrafelen’ noemt Agnes het. “Grote termen zijn te veelomvattend. Het is dus zaak om te achterhalen wat een term concreet inhoudt.” Als voorbeeld noemt ze ‘lekker slapen’. “Als je dat gaat ontrafelen, kom je op een veelheid aan onderwerpen. Zoals in slaap vallen, doorslapen, wakker worden op het juiste moment, overdag te veel indutten.”

Zet de technologie persoonsgericht in

Joël benadrukt dat uit deze aanpak volgt dat innoveren maatwerk is. “Elke cliënt en elke medewerker is uniek.” Toch twijfelen mensen nog wel eens of technologie en maatwerk goed samengaan. Agnes is overtuigd dat het kan. “Het mooie van technologie is dat je een fundament kunt creëren dat voor iedereen hetzelfde is. En dat je het vervolgens persoonsgericht kunt invullen. Net zoals je dat in de ‘gewone’ zorg doet.” Als je technologie goed inzet, maak je het voor iedereen beter. “Stel dat een cliënt niet zelfstandig kan eten. Een zorgverlener die deze cliënt hapjes eten geeft, kan niet ook een goed gesprek voeren. Maar als een eetrobot de hulp bij het eten overneemt, kan dat wel. Technologie kan dus ruimte scheppen voor meer contact en aandacht.”

Bij Profila Zorggroep heeft de aanpak van de Innovatie-impuls geleid tot de keuze voor implementatie van de sociale robot Zora. Het project Innovatie-impuls is onderdeel van het programma Volwaardig Leven van het ministerie van VWS. Bekijk ook onze folder en webpagina over implementeren.

Gerelateerde blogs

Tom Faber van het CCC tijdens een hackathon
  • Implementatie

Nieuw zorgproces inrichten rond je innovatie

Het is een valkuil waar veel mensen intrappen: beginnen met en denken vanuit een innovatie. Het Connected Care Center (CCC) van Isala – dat...

Lees meer
Joyce Hummel laat het patiëntenportaal zien aan een collega.
  • Implementatie

Zo stimuleer je het gebruik van het patiëntenportaal in de huisartsenpraktijk

Als doktersassistente en adviseur zorg en technologie in een grote huisartsenpraktijk overtuigt Joyce Hummel dagelijks collega’s en patiënten om...

Lees meer
Oudere man en jonge vrouw zitten samen te beeldbellen achter een laptop.
  • Implementatie

Hulp bij implementeren en opschalen van je zorginnovatie

Wil je een zorginnovatie implementeren, maar weet je niet waar te beginnen? Of komt opschaling van je innovatie niet van de grond? Bij Zorg voor...

Lees meer

Gerelateerde zorgoplossingen

robot Zora doet oefening voor, twee ouderen op achtergrond doen het na

Een zorgrobot die activeert en motiveert

Een moderne aanvulling op verzorgend personeel
Spel & Beweging